Wanneer alles anders loopt
Waarom moest het nu precies zó gaan? Juist nu alle neuzen dezelfde kant op leken te staan. Niet eerder leek het moment zo gunstig. En toch koos de meerderheid voor een andere richting.
Bezorgdheid, boosheid en neerslachtigheid strijden om voorrang wanneer op een cruciaal moment alles anders loopt dan verwacht.
Emoties en hun onderliggende behoefte
In eerdere blogs schreef ik over emoties en de behoefte die eronder ligt.
Angst vraagt om veiligheid, boosheid om grenzen en verdriet om verwerking.
Ook noemde ik vervormingen van emoties:
- Verdriet in plaats van boosheid
- Angst door onderdrukte boosheid
- Somberheid door onderdrukt verdriet
Ongezonde emoties: wanneer verlangen een doel wordt
Dit keer gaat het over ongezonde emoties. Emoties die ontstaan wanneer verlangen en doel met elkaar vermengd raken.
Het is gezond om verlangens te hebben. Sterker nog: veel mensen worstelen juist met het ontbreken ervan, omdat ze op jonge leeftijd geleerd hebben hun verlangens te onderdrukken.
Maar het wordt ingewikkeld wanneer een verlangen verandert in een doel.
Van verlangen naar doel: een gevaarlijke verschuiving
Neem bijvoorbeeld het verlangen naar harmonie in een team, gezin of relatie. Dat is op zichzelf goed.
Maar wanneer harmonie een doel wordt, ontstaan er problemen:
- Het is vaak onduidelijk wanneer het “genoeg” is → dit leidt tot bezorgdheid
- Je bent afhankelijk van anderen → dit kan boosheid oproepen
- Als het doel onhaalbaar blijkt → ontstaat neerslachtigheid
Teleurstelling of frustratie
Onvervulde verlangens leiden tot teleurstelling. En teleurstelling vraagt om verwerking.
Maar wanneer een doel niet wordt bereikt, ontstaat iets anders: frustratie.
Frustratie is de emotionele toestand van iemand die wordt belemmerd in het bereiken van zijn doel.
Dit uit zich vaak in drie vormen:
- Bezorgdheid → je hebt onzekere doelen
- Boosheid → je wordt gehinderd in je doel
- Neerslachtigheid → je doel blijkt onhaalbaar
De weg terug: doel en verlangen ontwarren
Wanneer je frustratie ervaart, is dat een signaal. Een uitnodiging tot bezinning.
De vraag is niet alleen: wat voel ik?
Maar vooral: welk doel zit hierachter?
Het vraagt om het ontwarren van doel en verlangen.
Het is goed en bijbels om doelen te hebben — maar dan wel doelen die in lijn zijn met Gods bedoeling.
Gods doel met jouw leven
God verlangt ook naar harmonie tussen mensen. Maar dat is niet Zijn hoogste doel.
Zijn doel is dat Hijzelf de vervulling wordt van jouw verlangens.
Je bent zo geschapen dat ware vreugde alleen gevonden wordt in de gerichtheid op Hem.
Voor wie in Christus is, geldt:
Gods doel is karaktervorming.
Dat jouw leven Zijn beeld weerspiegelt.
Groei naar geestelijke volwassenheid
De Schrift zegt het zo (2 Petrus 1:4–8):
God heeft kostbare beloften gegeven, zodat wij deel krijgen aan Zijn natuur. Daarom worden we opgeroepen om te groeien:
- in deugd
- in kennis
- in zelfbeheersing
- in volharding
- in godsvrucht
- in broederliefde
- in liefde voor allen
Vergelijkbare lijnen vind je in Romeinen 5:3–5 en Jakobus 1:2–4.
Het ware doel: liefde
Het doel van het christelijk leven wordt kernachtig samengevat in 1 Timotheüs 1:5: het doel van alle vermaning is liefde.
Wanneer dat doel centraal staat, ontstaat vrucht van de Geest:
- liefde
- vreugde (in plaats van neerslachtigheid)
- vrede (in plaats van bezorgdheid)
- geduld (in plaats van boosheid)
Zonde en genade
Het niet beantwoorden aan Gods doel is wat de Bijbel ‘zonde’ noemt.
Dat brengt ons bij een dagelijks leven van:
belijden, bidden en danken.
De uitnodiging tot vrede
Hoor de uitnodiging uit Filippenzen 4:6: maak je verlangens bekend bij God, in gebed en smeking, met dankzegging.
En daarop volgt de belofte:
dat de vrede van God — die alle verstand te boven gaat — je hart en gedachten zal bewaren in Christus Jezus.
Vrede in een onrustig hart
Vrede…
juist daar waar frustratie het hart in zijn greep houdt.